Urząd Gminy Izabelin - Gmina Izabelin

Menu główne

Treść

I Ty możesz zostać prosumentem cz.3

Odpowiedź jest jak najbardziej twierdząca. Zostałem poproszony, aby podzielić się doświadczeniami z czytelnikami, bowiem już od trzech lat nie płacę wysokich rachunków, a jedynie dwa razy do roku przelewam na rzecz PGE Obrót S.A. 52 zł 86 gr opłat stałych. Tak funkcjonuje zasada „opustów” w umowie pomiędzy prosumentem a dostawcą energii.

Opusty polegają na tym, że sprzedawca energii (w Izabelinie jest nim PGE Obrót S.A.) pomniejszy nasz przyszły rachunek za energię i usługi dystrybucyjne o nadwyżkę energii wprowadzoną do sieci energetycznej przez naszą mikroinstalację. Nie jest to niestety rozliczenie 1:1, bowiem dostawca potrąci „opustową prowizję”, a ponadto w całości zatrzyma ewentualne nadwyżki nierozliczone po 12 miesiącach. Dlatego zawsze najkorzystniej jest zużyć wyprodukowaną energię słoneczną bezpośrednio, bez magazynowania jej w sieci. Wielkość instalacji powinna być zatem dobrze dobrana do ilości zużywanej energii – o czym wspomnę później.

Ustawowy współczynnik opustu wynosi 1:0,8 w przypadku instalacji o mocy do 10 kW, a w przypadku mikroinstalacji o mocy od 10 kW do 50 kW przysługuje opust 1:0,7. W ubiegłym roku w ustawie o OZE pojawił się dodatkowo opust w stosunku 1:0,6, z którego mogą korzystać spółdzielnie energetyczne. Od połowy ubiegłego roku przedsiębiorcy będący właścicielami mikroinstalacji mogą także zostać prosumentami i uzyskać opusty podobnie jak osoby fizyczne.

Zatem po kolei:

Ile energii pobiera nasze gospodarstwo domowe?
Aby się tego dowiedzieć zadzwoniłem na infolinię PGE i poprosiłem konsultanta o dane za trzy lata. Mój dom w latach poprzedzających decyzję o budowie instalacji pobierał średnio 6 tysięcy kWh rocznie. Jestem zdania, że zużycie energii należy ustalić na podstawie faktów, a nie ankiet instalatorów pytających np. o ilość sprzętu AGD w naszym domu czy liczbę domowników. Styl życia mieszkańców (np. dzieci, telepraca, nawyki), też mają duży wpływ na realny wynik.

Ile kosztuje nas energia elektryczna?
Rachunek za energię elektryczną zawiera koszty stałe (miesięczne) i zmienne (rozliczane wg stanu licznika). Koszty stałe to: opłata sieciowa stała, opłata przejściowa i abonament – łącznie 8,81 zł brutto za miesiąc.

Koszty zmienne to: energia całodobowa, opłata jakościowa, opłata sieciowa zmienna i opłata OZE – łącznie 0,58 zł za 1 kWh. Mówimy o taryfie G11 w PGE w 2020 r.

Koszty stałe wynoszą 105,72 zł rocznie i nie mamy na nie większego wpływu. Uruchomienie mikroinstalacji fotowoltaicznej może natomiast skutecznie zmniejszyć koszty zmienne z kilku tysięcy złotych rocznie  – nawet do zera. Warunkiem wyzerowania tej pozycji jest wprowadzenie do sieci o ok. 20% (30% dla mocy instalacji przekraczającej 10kW) więcej energii niż pobieramy z sieci, zgodnie ze wspomnianą regułą opustów.

Po szczęśliwym oddaniu do użytku nowej instalacji oraz dopełnieniu formalności, monterzy z PGE Dystrybucja  przyjadą wymienić stary licznik energii na licznik dwukierunkowy, tzn. taki który osobno zarejestruje pobór energii jak i wprowadzanie nadwyżek energii do sieci. (I tu mała dygresja - nie warto długo testować mikroinstalacji przed montażem licznika dwukierunkowego. Niektóre liczniki są bowiem tak zaprogramowane, aby zawsze naliczać opłaty w górę niezależnie od kierunku płynięcia prądu. Takie testy mogłyby trochę nas kosztować).

Wartości wskazań z nowego dwukierunkowego licznika energii będą wyszczególniane na rachunku w pozycjach miesięcznych. Najwygodniej jest ustalić tryb rozliczeń z PGE półroczny, wtedy jedna faktura obejmie miesiące od stycznia do czerwca, a druga – od lipca do grudnia włącznie.

Ustawa o OZE daje nam czas 12 miesięcy na rozliczenie wprowadzonych nadwyżek. Na półrocznej fakturze od PGE pojawi się tabela z comiesięcznym zestawieniem wprowadzonych nadwyżek wraz z wielkościami pozostającymi do rozliczenia. Niestety, PGE nie zbilansuje nowych poborów z tymi najstarszymi naszymi nadwyżkami sprzed roku, lecz ze wszystkimi (począwszy od najnowszych do najstarszych), bowiem każdy miesiąc potraktowany będzie jako niezależny „zbiornik” bilansowany proporcjonalnie z pozostałymi.

Zilustrujmy to przykładem: Jeśli zimą, kiedy „solary” generalnie nie pracują, chcemy pobrać dodatkowo 10kWh energii z zapasów „zmagazynowanych” u dostawcy, to po pierwsze - dostawca zatrzyma wspomniane 20% (lub 30% w zależności od mocy instalacji) a po drugie - bilansowanie będzie realizowane ze wszystkimi miesięcznymi nadwyżkami wprowadzonymi przez ostatnie 12 miesięcy. Reszta najstarszych nadwyżek przepadnie.

Podobnie jest z tzw. rozliczaniem międzyfazowym. W teorii, konsumpcja własna energii w przypadku mikroinstalacji trójfazowej powinna bilansować się jeszcze przed naliczeniem opustów. Praktyka jest taka, że jeżeli czajnik 1.5 kW podłączony jest do fazy nr 1 w instalacji trójfazowej a energia słoneczna generowana po 1kW na każdej fazie (razem 3kW – tj. więcej niż czajnik), to w rozliczeniu różnica 0.5 kW z fazy nr 1 przejdzie arytmetycznie przez magazyn operatora sieci energetycznej ze stratą 20% (lub 30%). Fachowcy mówią na to że bilansowanie jest arytmetyczne a nie wektorowe, a my konsumenci za bardzo nic nie możemy poradzić, poza możliwie równomiernym rozłożeniem odbiorników energii pomiędzy fazami.

  • wykres
  • wykres

Na powyższych rysunkach pokazano jak zmieniała się produkcja w mikroinstalacji położonej w Izabelinie w poszczególnych miesiącach w roku 2018 i 2019. Szarym kolorem pokazano darmową energię zużytą bezpośrednio. Zmiana codziennych nawyków – na przykład uruchamianie pralki i zmywarki w godzinach południowych, może poprawić bezpośrednie zużycie oraz opłacalność naszej instalacji.

Dobrze ustawiona (i niezacieniona) instalacja wyprodukuje rocznie w Izabelińskich warunkach naświetleniowych około 1000 kWh energii z każdego 1kWp mocy zainstalowanych paneli. Oficjalny symulator Komisji Europejskiej znajduje się na stronie https://re.jrc.ec.europa.eu/pvg_tools/en/#PVP .

Dla gospodarstwa zużywającego 6000 kWh rocznie, takiego jak moje (tj. wyposażonego w standardowe udogodnienia i ogrzewanego gazem), potrzeba było wyprodukować 7500kWh zielonej energii aby wyzerować opłaty zmienne. W celu wygenerowania takiej ilości energii w skali roku można zainstalować 22 panele słoneczne o mocy 340Wp każdy. W środkowej Polsce panele powinny być skierowane na południe i pochylone pod kątem 35°. Kluczowy jest brak zacienienia instalacji w godzinach od 9:00 rano do 15:00 po południu. W przypadku braku optymalnych warunków położenia paneli lub ich nasłonecznienia, konieczne będzie zwiększenie ilości paneli lub pogodzenie się z mniejszymi uzyskami.

W miesiącach letnich występuje nadprodukcja energii, zaś od listopada do stycznia w naszych warunkach klimatycznych można przyjąć, że instalacja solarna niemal nie pracuje. Wtedy możemy bilansować zużycie z nadwyżkami letnimi zmagazynowanymi u operatora sieci zgodnie z omówionym systemem opustów.

Skoro po roku nadwyżki przepadają, warto rozważyć zatem instalację pompy ciepła lub klimatyzatora z funkcją ogrzewania. Gaz ziemny jest w przybliżeniu 3-krotnie tańszy od energii elektrycznej, zaś nowoczesne pompy ciepła mają współczynnik konwersji COP około 5. Oznacza to, że taka pompa ciepła (w pewnym zakresie temperatur zewnętrznych – przy braku dużego mrozu) produkuje pięć razy więcej ciepła niż pobiera energii elektrycznej. Zamieniając zatem piec gazowy na pompę ciepła, w dużym uproszczeniu, uzyskujemy jednocześnie dwa przeciwstawne efekty: „około 3-razy drożej” i „do 5-razy taniej”. W idealnej sytuacji (i przy dobrej pogodzie) odzyskalibyśmy zatem do 40% kosztów ogrzewania, zaś wykorzystanie nadprodukcji darmowej energii fotowoltaicznej mogłoby dodatkowo poprawić ten bilans.

Najprostsza instalacja fotowoltaiczna składa się z paneli, falownika, licznika oraz zabezpieczeń. Do tego dochodzą połączenia, elementy montażowe, sieć komputerowa i inne „drobiazgi”. Skomputeryzowany inwerter (falownik) łączy się z Internetem i jest sercem instalacji – musi mieć bardzo wysoką sprawność oraz spełniać odpowiednie normy jakości i bezpieczeństwa.  Falownik ten jest odpowiedzialny też za to, aby dla bezpieczeństwa pracowników służb energetycznych, nasza mikroinstalacja nie wytwarzała wysokiego napięcia w przypadku jakiejkolwiek awarii sieci. Oznacza to, że w razie problemów z siecią – w domu też nie będzie napięcia, nawet w słoneczną pogodę.

Jeżeli chcielibyśmy, aby nasz dom mógł być zasilany energią słoneczną w sytuacjach awaryjnych, musielibyśmy doposażyć naszą instalację w akumulatory oraz inwerter wyspowy lub hybrydowy. Taka instalacja po przejściu w tryb wyspowy, byłaby za każdym razem odcięta od sieci energetycznej. Jest to wykonalne w polskich warunkach, lecz opis konstrukcji przekroczyłby ramy niniejszego artykułu.

Podsumowanie:

Optymalnie dobrana wielkość i położenie instalacji pozwoli na zredukowanie rachunków za energię elektryczną do minimalnej kwoty 105,72 zł rocznie opłat stałych. Współczesna instalacja solarna zwraca się po 5-8 latach – jest to wynik lepszy niż oferuje większość lokat bankowych.

Spotkałem się z opinią specjalisty, który twierdził, że najszybszy zwrot (choć nie najwyższe wpływy) przynoszą dobrze nasłonecznione i niezbyt duże instalacje o mocy potrzebnej do pokrycia około połowy rocznego domowego zużycia energii.
Dyskusję o wielkości instalacji i jej opłacalności warto zatem przeprowadzić już z wykonawcą na podstawie symulacji oraz konkretnej oferty i cen podzespołów. Jakość oraz gwarancja długowieczności komponentów będzie kolejnym ważnym kryterium strategicznego wyboru.

W polskich warunkach prawnych, właściwe zwymiarowanie instalacji jest zatem kluczowe dla efektu finansowego. Wcześniejsza decyzja dotycząca możliwych przyszłych inwestycji w: ogrzewanie, wentylację, klimatyzację, podgrzewanie ciepłej wody użytkowej, itp. – pozwoli nadać niezbędny kontekst ekonomiczny i techniczny dla planowanego projektu instalacji fotowoltaicznej.

Świadomość faktu, że całe zapotrzebowanie gospodarstwa na energię elektryczną pokrywane jest ze źródeł odnawialnych daje naprawdę dużo satysfakcji, a zaoszczędzone kilka tysięcy złotych rocznie to dodatkowa nagroda za wytrwałość.

Olgierd Dudko

  • zrzut ekranu

wstecz

Promobox

Kontakt

  • -

Kontakt

Urząd Gminy Izabelin
ul. 3 Maja 42
05-080 Izabelin

tel. 22 722 89 30
e-mail: izabelin@izabelin.pl

Nr konta
31 1020 1026 0000 1102 0023 6034
PKO BP SA II O/Warszawa

MAPA

[obiekt mapy]
  • System Informacji Przestrzennej - Urząd Gminy Izabelin

Rozmiar czcionki

Wersja o wysokim poziomie kontrastu

Przełącz się na widok strony o wysokim kontraście.
Powrót do domyślnej wersji strony zawsze po wybraniu linku 'Graficzna wersja strony' znajdującego się w górnej części witryny.